حضرت علی علیه السلام می فرمایند: « همه كارهاى نیك و جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف و نهى از منكر بیش از قطره اى [آب دهانى] در برابر دریاى خروشان نیست. » (نهج البلاغه ، ح 366، ص 921)

  

امر به معروف و نهی ازمنکر ضربان قلب تپنده امت اسلام

الذین إن مکناهم فی الأرض أقاموا الصلوه و آتوا الزکوه و أمروا بالمعروف و نهوا عن المنکر

مرحله ای و تدریجی بودن از سنت های خدای متعال در خلقت و افعال بعثت انبیا و قانون گذاری و تشریع است . خدا به پیامبر فرمان داد تا از نهی حرامات بزرگ و امر به فرایض بزرگ شروع کند و سپس به تدریج به سایر احکام بپردازد . این توقع نابجایی است که انتظار داشته باشیم کسانی را که در گرداب منکرات غلطیده اند به یکباره از گرداب در آوریم و از آنها سلمان یا ابوذر زمان بسازیم .

در تعالیم اسلامی نیز مساله تدریج و حرکت گام به گام ، یکی از اصول تربیتی به شماره می رود .یکی از اعتراضات کفار این بود که می گفتند چرا قرآن به یکباره بر رسول الله نازل نشد، حال آنکه قرآن در سوره فرقان آیه 32 در پاسخ می فرماید :  « نزول تدریجی برای آرامش روح موثر است. »

اصولا" تربیت امر تدریجی است چه در عالم نباتات و چه در عالم حیوانات و چه در عالم انسانها، رذائل و فاضائل هیچکدام یکباره در جان انسانها بوجود نمی آید و بطور دفعی هم از بین نمی رود . از رموز مهم تدریجی قرآن همین است که قرآن کتاب تربیت است و تربیت بتدریج حاصل می شود .

ناهیان از منکر باید در نهی از ممنکر اصل تدریج را مراعات کنند و از منکر مهم تر شروع کرده و در ادامه با بقیه منکرات بتدریج بر خورد نمایند . همانگونه  که شیطان انسان را گام به گام به فساد می کشاند، راه اصلاح و امر به معروف ونهی از منکر نیز گام به گام باشد. در مورد تحریم شراب در صدر اسلام نیز این شیوه را مشاهده می کنیم. مساله تدریج و حرکت گام به گام یکی از اصول تربیتی است. درامر به معروف ونهی از منکر رعایت این اصل ضروری است و باید در ابتدا به حداقل اکتفا کنبم اگر پذیرفته شد، قدم های بعدی را برداریم.

درمسائلی که اقتضاء شرایط زمانی یا فردی لازم است برای تاثیر گذاری در مخاطب به « تدریج » و کم کم پیش رفت و باید از این شیوه بهره گرفت چون در غیر این صورت یا تاثیر در مخاطب پدید نمی آید و یا اثر منفی خواهد گذاشت .


  طبقه بندی: شیوه های موثر امر به معروف ونهی از منکر ، 





Powered by WebGozar