حضرت علی علیه السلام می فرمایند: « همه كارهاى نیك و جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف و نهى از منكر بیش از قطره اى [آب دهانى] در برابر دریاى خروشان نیست. » (نهج البلاغه ، ح 366، ص 921)

  

امر به معروف و نهی ازمنکر ضربان قلب تپنده امت اسلام

الذین إن مکناهم فی الأرض أقاموا الصلوه و آتوا الزکوه و أمروا بالمعروف و نهوا عن المنکر
نوشته شده در تاریخ 1390/01/21 توسط آمر به معروف | نظرات ()

مراحل اجرای امر به معروف و نهی از منکر در دانشگاه ها (ویژه دانشجویان)

خبرگزاری ایسکانیوز: یک دانشجو نسبت به اعمالی که می بیند و حرفهایی که می شنود نباید بی تفاوت باشد.

  گام اول: روبرو شدن

تمام دانشگاهیان(اعم از دانشجویان، استادان و کارکنان مراکز آموزش عالی) در طول ساعات حضور خود در کلاس یا محوطه دانشگاه یا خوابگاه ها شاهد رفتارها، گفتارها و کردارهای متنوع و متعددی هستند که در دو بخش شایسته(معروف) و ناشایست(منکر) که قابل تامل و دسته بندی می شوند.

ما به عنوان یک دانشجو، نمی توانیم سرخود را پایین انداخته و وارد فضای پاک و مقدس علم آموزی شده و چشم بسته از آن خارج می شویم. دیدگان و گوشهایمان، اعمالی را می بینند و حرفهایی را می شنوند که نه می توان و نه باید به راحتی از کنار آنها گذشت. زندگی و سرنوشت همقطارانمان، برای ما مهم است و ما در برابر آنها مسئول هستیم.

پیش نیازما برای ورود به بحث اصلاح رفتار اطرافیان یا خودمان آن است که خویش را مسئول بدانیم و این مهم، تنها گامی است که نیاز به اراده قبلی ندارد. در این مرحله به چند نکته باید توجه کرد:

1- کنجکاوی هرگز: "تذکر دادن" فقط مربوط به آن دسته اعمالی می شود که ظاهر و آشکار است و نیازی به کشف و اقداماتی از این دست یا کنجکاوی و واکاوی عمل هم اتاقی یا هم کلاسی ما ندارد! متاسفانه برخی از دانشجویان عزیز، علاقه مفرطی دارند که سراز کار دوستان خود در آورند! این رویکرد، بسیار خطرناک و پرهزینه و غیرشرعی است.

 

2- توجه کافی بر روی عمل، گفتار و یا دانشجو و نه خود دانشجو: تمام حواس و تلاش ما می بایست روی عملکرد خوب یا بدی که رخ داده است متمرکز شود نه بر روی روحیه و شخصیت فرد. به عنوان مثال به جای توجه به میزان دانایی،محبوبیت یا ثروت هم کلاسی خود، اصل عمل او را مورد دقت نظر قرار دهیم و اینطور وانمود کنیم که این عمل از هر کس دیگری(با محبوبیت یا ثروت کمتر و بیشتر)سربزند،کاری پسندیده یا ناپسند است.

در واقع تکلیف ما در این مرحله عین پزشکی است که به علامت ها و پیامدهای بیماری توجه می کند تا وی را درمان نماید و توجهی به زیبایی یا قد کوتاه و بلند بیمار خویش ندارد.

گام دوم: تشخیص

مهمترین و موثرترین مرحله برخورد با یک رفتار نادرست یا تمجید عملکردی مطلوب، همین گام دوم است که می بایست بسان پزشکی حاذق، پس از روبرو شدن با بیمار و معاینه وی بیماری او را تشخیص دهیم. دانشجویان در این مرحله بایستی به چند مساله مهم توجه کرده و مولفه هایی را مد نظر قرار دهند:

1)تشخیص معروف و منکر: برای این کار لازم است ما اطلاعات و آگاهی های قابل قبولی از کارهای خوب و بد و ملاک های آن داشته باشیم. این ملاک ها شامل فقه اسلامی، عقل، قوانین و مقررات و آیین نامه های خاص مراکز آموزش عالی، اداری و محیط زیست است.

2)تشخیص اصل برخورد: همه ما تاکنون در شرایطی قرار گرفته ایم که تصمیم برای تذکر دادن یا سکوت کردن برای ما بسیار مشکل بوده و مورد فضای دانشگاه و همکلاسی های جوان و با احساس مان، این تردید، بیشتر رخ می نماید از آنرو که ظرفیتها و ظرافت های دوران جوانی به حدی است که بی تجربگی ما در کنار شک و دودلی برای تشخیص خوب از بد، همگی موجبات پاک کردن صورت مساله را فراهم می آورند!... پس شرایط و موقعیت دوستانمان در نحوه اخذ تصمیم، نقش آفرین است.

فراموش نکنیم که گاهی اوقات، چشم پوشی کردن از اشتباه یک نفر می تواند به اندازه تذکر دادن یا حتی بیشتر از آن موثر واقع شود، به شرط آنکه دوست دانشجوی مان از چشم پوشی ما واقف بوده و خیر خواهی را در سکوت و نگاهمان مشاهده کند.

3)تشخیص چگونگی تذکر: در این بخش، با توجه به موقعیت و شرایطی که برقرار است، یکی از راههای کلی ذیل را ترجیح می دهیم.

الف- برخورد مستقیم کلامی

ب- برخورد مستقیم غیر کلامی

ج- برخورد غیر مستقیم کلامی

د-برخورد غیر مستقیم غیر کلامی

4)تشخیص آمادگی پذیرش در طرف مقابل که به تدریج از بالا به پایین از شدت آن کاسته می شود:

این مرحله نیز به نوبه خود حائز اهمیت است زیرا که اگر طرف مقابل از آمادگی اولیه برخوردار نباشد و در یک وضعیت نامتعادل و یا بحرانی به سربرد، شاید بهتر است که ابتدا زمینه پذیرش را فراهم کنیم و آن گاه اقدام به تذکر نمائیم. هم اتاقی که فردا امتحان مهمی دارد یا دوست دانشجویی که از شدت گرسنگی با ولع تمام در حال صرف غذاست و یا مشکلاتی که ذهن شخص را درگیر می کند انتظار شنیدن تذکر را ندارد و در این مواقع، تذکر دادن، هیچ اثر مثبتی ندارد.




  طبقه بندی: امر به معروف در جامعه ،  مصداق های امر به معروف و نهی از منکر ،  شیوه های موثر امر به معروف ونهی از منکر ، 





Powered by WebGozar